Panjur Arızası Nasıl Anlaşılır?
Panjur arızası, sistemin hareketinde, sesinde ya da motor tepkisinde normalden farklı bir durumun ortaya çıkmasıdır. Belirtiyi doğru okumak, arızanın küçük bir parçada mı yoksa mekanizmanın tamamında mı olduğunu gösterir.
Kısaca
Panjurun nasıl arızalandığını anlamak için hareketine, sesine ve motorun kumandaya verdiği tepkiye bakmak yeterlidir. Bu üç belirti hangi kontrolü evde yapabileceğinizi, hangisinde servis gerektiğini gösterir.
Panjur arızası nereden anlaşılır?
Bir panjur arızalandığında bunu önce hareketinde fark edersiniz. Sistem her zamanki hızında inmiyor, yarıda duruyor ya da bir tarafa doğru kayarak hareket ediyorsa bu bir belirtidir. Sesteki değişim ve kumandaya verilen tepkinin gecikmesi de aynı kategoridedir. Hepsi arızanın türünü gösteren ilk ipuçlarıdır.
Aynı belirti farklı sebeplerden doğabilir. Duran bir panjurun arkasında ray tıkanıklığı olabilir ya da motor arızası olabilir. Belirtiyi hareket, ses ve motor tepkisi olarak ayırmak, hangi parçanın kontrol edilmesi gerektiğini netleştirir.
Panjur inerken veya çıkarken neden duruyor?
Hareket yarıda kesiliyorsa önce rayda bir tıkanıklık olup olmadığına bakılır. Raya düşen toz, yaprak ya da küçük bir cisim lamelin geçişini engelleyebilir. Lamel kendisi çarpılmışsa ya da rayın hizası bozulmuşsa aynı durma belirtisi tekrar eder. Bu kez sorun temizlikle çözülmez.
Motorlu sistemlerde durma noktası hep aynı yerdeyse motorun sınır ayarı kaymış olabilir. Her seferinde farklı bir noktada duruyorsa bu daha çok mekanik bir sürtünmeye işaret eder.
Motor çalışıyor ama lameller hareket etmiyorsa sorun nerede olabilir?
Motorun sesi geliyor ama panjur yerinde duruyorsa sorun genellikle motorla lamel arasındaki bağlantıdadır. Tahrik milinin dişlisi aşınmış ya da sarım mekanizması boşa dönüyor olabilir. Bu durumda motorun kendisi bozuk değildir. Hareketi lamellere ileten parça görevini yapmıyordur.
Motor kutusu elektrikli bir parçadır ve içini kendi başınıza açmamanız gerekir. Kapağın sökülmesi ve kablolara dokunulması servis tarafından yapılması gereken bir iştir.
Panjur neden ses yapıyor?
Gıcırtı şeklindeki bir ses genellikle makarada ya da rayda yağlanma ihtiyacına işaret eder. Metalik bir vuruş sesi ise lamelin raya tam oturmadığını ya da hizasının kaymış olduğunu gösterir. Motordan gelen uğultu sesi ise rulman ya da dişli aşınmasıyla ilgili olabilir.
Sesin ne zaman başladığı da bir ipucudur. Yalnız inerken duyulan bir ses genellikle rayla ilgilidir. İnerken ve çıkarken aynı şekilde devam eden bir ses ise daha çok motor ya da dişliden gelir.
Sesin yalnızca çok sıcak ya da çok soğuk günlerde ortaya çıkması da parçaların genleşmesiyle ilgili olabileceğini gösterir.
Lamelin eğilmesi veya çarpılması ne anlama gelir?
Tek bir lamelde görülen eğilme genellikle dışarıdan gelen bir darbeyle ya da kuvvetli rüzgârla açıklanır. Birden fazla lamelde aynı anda eğilme varsa ve raydan geçişte sürtünme hissediliyorsa sorun artık tek bir parçada değildir. Kasanın ya da rayın kendisinde bir sapma olabilir.
Mevsim değişimi ya da uzun süre kullanılmama panjuru nasıl etkiler?
Yazlık bir evde ya da kapalı kalan bir dükkânda aylarca hareket etmeyen panjur, ilk açılışta beklenenden daha yavaş inip çıkabilir. Rayların içinde biriken toz ve kuruyan yağ bu yavaşlığın en sık görülen sebebidir. Mekanizmanın kendisi bozuk olmayabilir. Birkaç kez indirip çıkarmak hareketi normale döndürebilir.
Sıcaklık değişimi metal ve plastik parçaları farklı oranda genişletip büzdüğü için kışın sertleşen bir conta ya da yazın hafifçe genişleyen bir lamel hareketi küçük ölçüde değiştirebilir. Bu fark genellikle kalıcı bir arıza değildir. Havanın ısınmasıyla kendiliğinden geçer. Aynı belirti sıcak havalarda da tekrarlıyorsa bu artık mevsimle açıklanamaz ve ayrı bir kontrol gerektirir. Hangi mevsimde ortaya çıktığını not etmek, bu ayrımı yaparken size yardımcı olur.
Kumanda ya da anahtar tepki vermiyorsa sorun nerede aranır?
Kumanda hiç tepki vermiyorsa önce pil kontrol edilir. Bu evde güvenle yapılabilecek bir adımdır. Pil yeniyken de tepki yoksa alıcı modülde ya da kablo bağlantısında bir sorun olabilir. Bu noktadan sonrası elektrik tesisatı kapsamına girer.
Duvara sabit anahtarla çalışan sistemlerde aynı belirti görülürse önce anahtarın kendisinin gevşeyip gevşemediğine bakılır. Anahtar sağlamken de tepki yoksa sorun yine kablo bağlantısındadır.
Birden fazla panjur aynı anahtar grubuna bağlıysa yalnız birinin tepkisiz kalması, sorunu o panjura bağlı tek bir hatta indirger.
Evde kendi başınıza güvenle kontrol edebileceğiniz noktalar nelerdir?
Arızanın türünü anlamak için servis çağırmadan önce bakabileceğiniz birkaç nokta vardır. Bunlar arızayı erken fark etmenizi sağlar ve servise hangi belirtinin görüldüğünü net anlatmanıza yardımcı olur. Bu kontrollerin tamamı elektrik bağlantısına dokunmadan yapılabilir.
- Raydaki toz, yaprak ya da yabancı cismin temizlenmesi
- Lamellerde gözle görülür eğilme ya da çatlak olup olmadığının kontrolü
- Kumandanın pilinin değiştirilmesi
- İnme ve çıkma sesindeki değişimin not edilmesi
- Panjurun her zaman aynı noktada mı yoksa farklı noktalarda mı durduğunun gözlenmesi
Hangi belirtilerde servis çağırmak gerekir?
Motor sesi geliyor ama hareket yoksa, kumanda yeni pille de tepki vermiyorsa ya da kutudan yanık kokusu geliyorsa bu noktadan sonrası servis işidir. Kablo ve motor bağlantılarına dokunmak elektrik güvenliği açısından risklidir. Bu parçalar sökülmeden önce elektriğin kesilmesi bile tek başına yeterli bir önlem değildir.
Kutunun içi hem elektrik bağlantısını hem de sarım mekanizmasını birlikte taşıdığı için kutunun sökülmesi gereken durumlar da aynı kategoriye girer.
Arıza belirtisi erken fark edilirse ne değişir?
Ses ya da hareketteki küçük bir değişim fark edildiği anda not edilirse hangi parçanın etkilendiği daha kolay anlaşılır. Fark edilmeden geçen zaman içinde küçük bir sürtünme komşu lamellere ya da raya da yayılabilir. Bu da arızayı tek parçadan çıkarır. Belirtinin ne zaman başladığını hatırlamak, servise durumu anlatırken de işinizi kolaylaştırır.
Bu rehberdeki işleri kim yapıyor?
YAŞART YAPI bu işleri Kemalpaşa ve çevresinde yapıyor.
Sık sorulanlar
Panjur bir taraftan eğik iniyorsa bu neyi gösterir?
Bu genellikle rayların hizasının birbirinden ayrıldığını gösterir. Bir taraftaki ray diğerine göre daha önde ya da arkada kalmışsa lamel düz inemez ve eğik bir hareket oluşur. Hangi tarafta ne kadar fark olduğunu not etmek, servise durumu anlatırken yardımcı olur.
Panjur kapanırken farklı bir ses geldiğinde hemen durdurmalı mıyım?
Evet, metalik bir sürtünme sesi devam ettirilirse lamelde ya da rayda kalıcı bir hasara dönüşebilir. Sesi fark ettiğiniz anda durdurup nereden geldiğine bakmak daha küçük bir müdahaleyle sonuçlanır.
Kumanda pilini değiştirdim ama hâlâ tepki yok, bu ne anlama gelir?
Pil yeniyken de tepki gelmiyorsa sorun alıcı modülde ya da kablo bağlantısında olabilir. Bu noktadan sonrası elektrik tesisatı kapsamına girer. Kutuyu kendiniz açıp bakmanız gerekmez. Birden fazla kumandanın da tepkisiz olması bu olasılığı güçlendirir.
Panjuru yaz başlamadan önce kontrol etmek mantıklı mı?
Mantıklıdır. Kış boyunca neredeyse kullanılmayan bir sistem ilk açılışta yavaş ya da sesli hareket edebilir. Bu kontrol, sıcak aylar boyunca sık kullanılacak bir parçada küçük bir sorunu erken yakalamanızı sağlar. Birkaç kez indirip çıkarmak bu kontrol için genellikle yeterlidir.
Panjur uzun süre kapalı kaldıktan sonra hiç açılmıyorsa ne yapılmalı?
Önce birkaç kez indirip çıkarmayı deneyebilirsiniz. Bu, rayların içindeki tozu ve kuru yağı dağıtabilir. Hareket birkaç denemeden sonra da başlamıyorsa mekanizmada bir arıza olduğunu gösterir. Bu noktada denemeyi sürdürmek yerine servise hangi denemeleri yaptığınızı anlatmak daha hızlı sonuç verir.
Arıza belirtisi fark ettiğimde panjuru zorlamaya devam etmeli miyim?
Hayır, duran ya da sıkışan bir panjuru zorlamak motor üzerindeki yükü artırır ve lamellerde ek hasara yol açabilir. Belirtiyi fark ettiğiniz anda hareketi durdurup nereden kaynaklandığına bakmak daha güvenlidir. Küçük bir arıza bu şekilde büyümeden kalır.